Beschermd tegen ontslag tijdens vruchtbaarheidsbehandelingen?: ja of nee?



Beschermd tegen ontslag tijdens vruchtbaarheidsbehandelingen?: ja of nee?

Hoe loopt dat voor jou, de combinatie van je fertiliteitstraject en je werk? In hoeverre vertel je je leidinggevende en collega’s over je vruchtbaarheidsbehandelingen? Ervaar je begrip en medewerking of eerder spanningen en tegenwerking op de werkvloer?  In hoeverre heb jij zelf het gevoel dat je fertiliteitstraject jouw professoneel functioneren bemoeilijkt? Het is tenslotte niet niks, die combinatie tot een goed einde brengen …

Als je weinig begrip van je leidinggevende ervaart, dan stel je je misschien wel eens vragen over mogelijke carrièreconsequenties. Wat als je hierdoor je functie verliest die je zo graag doet? Wat als je die promotie misloopt? Wat als je- worst case scenario- je ontslag krijgt?

Ontslag … ? Wacht eens effe … KAN dat eigenlijk WEL zomaar, ontslagen worden tijdens vruchtbaarheidsbehandelingen? Ben je op dat moment dan niet op één of andere manier wettelijk beschermd tegen ontslag? We zoeken het hieronder uit!

 

Belgische arbeidswetgeving

Belangrijk in deze kwestie is de Belgische Arbeidswet. Die dateert van 1971. Onthoud dat jaartal, het is een geen onbelangrijk detail in het verhaal.

Artikel 40 van die Arbeidswet regelt de ‘moederschapsbescherming‘. Concreet betekent dit dat je tijdens je zwangerschap- meer bepaald vanaf het moment dat je je zwangerschap formeel hebt meegedeeld aan je werkgever tot een maand na je postnatale rust- niet ontslagen kan worden op die basis.

Top, zo’n duidelijke moederschapsbescherming natuurlijk. Maar toch blijkt zwangerschapdiscriminatie niet zelden voor te komen. Volgens een studie van het Instituut van de gelijkheid tussen mannen en vrouwen worden 3 op de 4 vrouwen geconfronteerd met discriminatie op basis van hun zwangerschap of moederschap. Het gaat hier onder meer over het niet verlengen van een contract van bepaalde duur of een ontslag. Misschien heb je de brochures en affiches met het opschrift ‘Wij zijn dolblij met de geboorte van Emma. Op het werk niet.’ al wel eens tegen gekomen in een wachtzaal. Die kaderen binnen de sensibiliseringscampagne ‘Mama, blijf aan boord’ van het Instituut voor de gelijkheid tussen mannen en vrouwen. Het doel van die campagne is om vrouwen die zwanger willen worden, zwangere vrouwen en en jonge moeder bewuster te maken van hun rechten.

ivf ontslag

En hoe zit dat dan met je rechten als je zwanger probeert te worden via vruchtbaarheidsbehandelingen? Hoe kwetsbaar, beschermd of onbeschermd, stel je je op als je openlijk aan je werkgever vertelt dat je met vruchtbaarheidsbehandelingen bezig bent? Tenslotte weet je werkgever hiermee ineens ook dat je op korte of middellange termijn wel eens zwanger zou kunnen zijn, iets dat je werkgever waarschijnlijk niet op voorhand zou weten als je via de natuurlijke weg zwanger zou worden (althans dat veronderstel ik, ik weet natuurlijk niet welk soort gesprekken jij hebt met je baas).

Wel, de Arbeidswet voorziet géén bescherming tegen ontslag bij vruchtbaarheidsbehandelingen. Die bescherming tegen ontslag gaat echt pas in vanaf het moment dat je je werkgever op de hoogte stelt van je zwangerschap (wat je dus best zo snel mogelijk doet, bij voorkeur gestaafd met een medisch attest). De Arbeidswet dateert van (ik vertelde je al dat het belangrijk was 😉 ) 1971.  Van in de tijd dat de dieren nog spraken en- vooral-  toen IVF nog niet bestond. En dus is de Arbeidswet op dat punt hopeloos achterhaald. In 2011 werd een voorstel van resolutie (een aanbeveling aan de Vlaamse regering) ingediend om vrouwen tijdens terugbetaalde vruchtbaarheidsbehandelingen te beschermen tegen ontslag. Maar er kwam geen aanpassing van de wet. Tot op de dag van vandaag niet. Er is dus een gebrek aan een duidelijk wettelijk kader dat vrouwelijke werknemers in een fertiliteitstraject beschermd in hun werksituatie. En dat is absoluut slecht nieuws.

 

 

Rechtspraak

Gelet op het gebrek aan een wettelijk kader, is het van belang eens te gaan kijken naar de rechtspraak over dit onderwerp.

  1. Zo is er een uitspraak van het Arbeidshof van Antwerpen, afdeling Hasselt van 25 juni 2004.

Een vrouwelijke werknemer ervaarde tijdens haar IVF- behandelingen spanningen met haar manager en haar collega’s. Er werd haar verweten dat er slordigheden in haar werk slopen en dat ze haar collega’s werkoverlast bezorgde doordat zij onvoorbereid werk moesten overnemen. Haar manager nam ongevraagd contact op met het ziekenhuis waar ze in behandeling was, wat de vrouw als heel storend en beledigend ervaarde. Ze werd tijdens een behandeling ontslagen.

Het arrest van het Arbeidshof zegt hierover dat artikel 40 van de Arbeidswet- de moederschapsbescherming- toch van toepassing was op deze werkneemster die een IVF- poging deed, ook al is ze niet effectief zwanger geworden en ook al heeft ze haar werkgever niet ingelicht over het resultaat van de behandeling. Het arrest verwijst naar de geest van de arbeidswetgeving, die in essentie het recht op arbeid van een vrouwelijke werknemer wil waarborgen en de discriminatie tussen mannen en vrouwen wil weren.

Het arrest zegt: “De inhoud van deze regelgeving heeft zich nog niet aangepast aan de evolutie van de moderne medische wetenschap inzake fertilisatie, gezien anno 1971 nog geen sprake was van IVF. Het zijn evenwel de bijzondere problemen die een zwangerschap oproepen, te weten zekere ongemakken en afwezigheid uit de onderneming, welke tot de wettelijke bescherming heeft geleid.”

 

2.  Een ander belangrijk arrest in dit thema is het arrest Mayr van het Europees hof van justitie van 26 februari 2008.

Mevrouw Mayr werd ontslagen te midden van een IVF- cyclus. Het gebeurde vlak na de eicelpunctie en nog voor de embryotransfer had plaatsgevonden.

Dit arrest zegt dat de werkneemster die een IVF- behandeling ondergaat, géén zwangere werkneemster is op het moment dat de bevruchte eicellen nog niet zijn teruggeplaatst. Het ontslagverbod  tijdens de zwangerschap (in deze Europese rechtspraak wordt verwezen naar de Europese richtlijn 92/85/EEG inzake veiligheid en gezondheid op het werk van werkneemsters tijdens de zwangerschap, na de bevalling en tijds de lactatie) geldt dus nog niet, zegt dit arrest.

Het arrest zegt dat het ontslag echter wél discriminatie is als het is ingegeven door haar bijzondere situatie of haar toekomstige moederschap. Het hof zegt dus dat, doordat enkel vrouwen deze behandelingen kunnen ondergaan, een ontslag op deze basis een rechtstreekse discriminatie op basis van geslacht is. M.a.w. als de IVF- behandeling de voornaamste reden van ontslag vormt, dan is dit in strijd met het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen (Europese richtlijn 76/207/EEG).

Ook al gaat het hier om een Oostenrijkse zaak, toch is deze uitspraak ook voor het Belgisch recht van belang.

 

3. Over de grens, in Nederland, was er ook de zaak waarbij het college voor de rechten van de mens op 15 november 2016 het bedrijf achter een bekend kledingmerk veroordeelde. Het bedrijf had het contract van een vrouw in haar proeftijd beëindigd omdat zij had verteld zwanger te willen worden met behulp van een vruchtbaarheidsbehandeling.

Ook in dit arrest wordt gezegd dat ontslag wegens een vruchtbaarheidsbehandeling een vorm is van direct onderscheid op basis van geslacht.

 

 

Besluit

En wat hebben we geleerd vandaag?

Een aanpassing van de Belgische arbeidswetgeving, in overeenstemming met de bestaande rechtspraak, is dringend nodig om wensmama’s zoals jij tijdens een medisch fertiliteitstraject te beschermen tegen ontslag. Zolang dat niet gebeurt, blijf je een onzeker ‘statuut’ hebben en moeten je je onnodig kwetsbaar opstellen.

Wellicht zou je dan ook iets minder geremd zijn om je verhaal te vertellen op de werkvloer, en ik geloof dat dit heel belangrijk is om een ondersteunend sociaal netwerk op het werk op te bouwen.

 

Wil je je fertiliteitstraject beter ingepast krijgen in je professioneel leven en vice versa? Mijn begeleidingstraject ‘in 5 stappen naar meer controle’ kan jou ook hierbij op weg zetten.

Vraag hier je gratis kennismakingsgesprek aan.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Deel dit bericht:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Gerelateerde Berichten

Unieke ontmoeting met Wouter Torfs!
Wat hebben schoenwinkels met vruchtbaarheidsbehandelingen te maken? Op het eerste zicht inderdaad bitter weinig. En toch zal ik bij het...
Lees meer...
Apetrots: hier is de brochure voor werkgevers!
"Je graad van relaxed zijn in een IUI- of IVF-traject, valt of staat met de houding van je werkgever." "Je...
Lees meer...
IVF/ IUI: wel of niet vertellen op je werk?
Breng ik mijn baas en collega's  op de hoogte van mijn vruchtbaarheidsbehandelingen (IVF of IUI)  of net niet? Wettelijk gezien...
Lees meer...